{"id":14,"date":"2005-04-12T00:17:00","date_gmt":"2005-04-11T22:17:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2005-04-12T00:17:00","modified_gmt":"2005-04-11T22:17:00","slug":"wojna-peloponeska-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/2005\/04\/wojna-peloponeska-2\/","title":{"rendered":"wojna peloponeska (2)"},"content":{"rendered":"<p>Ateny zdoby\u0142y pozycj\u0119 dominuj\u0105c\u0105 w Grecji V w. p.n.e. Wymy\u015bli\u0142y demokracj\u0119 &#8211; kt\u00f3r\u0105 narzuca\u0142y innym pa\u0144stwom. Uzale\u017cnia\u0142y od siebie sprzymierze\u0144c\u00f3w,  \u015bci\u0105ga\u0142y od nich pot\u0119\u017cne daniny, stopniowo rozszerza\u0142y wp\u0142ywy na morzu i l\u0105dzie. Flota absolutnie dominowa\u0142a na morzu.<\/p>\n<p>Wzrost pot\u0119gi wywo\u0142a\u0142 zawi\u015b\u0107 &#8211; i l\u0119k &#8211; pa\u0144stw pozostaj\u0105cych poza wp\u0142ywami Aten. Sparta wykorzysta\u0142a ten l\u0119k i stan\u0119\u0142a na czele niezadowolonych &#8211; a Ateny pewne swej pot\u0119gi przyj\u0119\u0142y wyzwanie. <\/p>\n<p>Ateny &#8211; demokratyczne z za\u0142o\u017cenia &#8211; podatne by\u0142y na wp\u0142ywy demagog\u00f3w, kt\u00f3rzy pchali je do podboj\u00f3w. Umiej\u0119tnie steruj\u0105c ludem, wymuszali decyzje oparte na chybionych przes\u0142ankach, prowadz\u0105ce do katastrof.<\/p>\n<p>Po 27 latach wojna sko\u0144czy\u0142a si\u0119 upadkiem Aten.<\/p>\n<p>Wzrost pot\u0119gi po\u0142\u0105czony z nadmiern\u0105 pewno\u015bci\u0105 siebie doprowadzi\u0142 do stworzenia koalicji wszystkich &#8211; zawistnych i przera\u017conych &#8211; przeciw hegemonowi. Analogia z obecn\u0105 pozycj\u0105 USA? Nie do ko\u0144ca &#8211; r\u00f3\u017cnice s\u0105 powa\u017cne; w Grecji istotn\u0105 rol\u0119 gra\u0142 trzeci aktor &#8211; Persja, pot\u0119\u017cne, cho\u0107 wci\u0105\u017c os\u0142abione mocarstwo, mieszaj\u0105ce jednak w greckim tyglu&#8230; Sytuacja by\u0142a bardziej dwubiegunowa, Sparta dzi\u0119ki bitnej armii l\u0105dowej i licznym sprzymierze\u0144com jako\u015b r\u00f3wnowa\u017cy\u0142a pot\u0119g\u0119 morsk\u0105 Aten. Ale mechanizm koalicji strachu i d\u0105\u017cenia uk\u0142adu geopolitycznego do r\u00f3wnowagi jest podobny. Ciekawe, kiedy taka koalicja, kt\u00f3rej zarysy wida\u0107 od kilku lat, powstanie ostatecznie i czym to si\u0119 sko\u0144czy dla Ameryki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>13<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-14","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ciagi-slow"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}