we\u017a krow\u0119. przy\u0142\u00f3\u017c do jej g\u0142owy pistolet pneumatyczny, poci\u0105gnij za spust. wypatrosz, uw\u0119d\u017a, sprzedaj, zjedz. je\u015bli tylko dochowasz wymog\u00f3w sanitarnych i dostaniesz odpowiednie zezwolenie \u2013 mo\u017cesz to zrobi\u0107. u nas \u2013 tak. w Indiach ju\u017c nie, tam jest to nieetyczne i nielegalne, je\u015bli ci\u0119 z\u0142api\u0105, to wyl\u0105dujesz w kiciu i opisz\u0105 ci\u0119 gazety. u nas \u2013 do\u0142o\u017cysz niewielkie ziarnko do PKB. tu krow\u0119 si\u0119 zabija, bo jest, bo jest s\u0142absza, bo jest wo\u0142owin\u0105. prawo ani obyczaj (gr. ethos) nie obj\u0119\u0142y jej ochron\u0105, wegetarianom pozostaje jedynie \u017cenowa\u0107 martwym cielakiem.<\/p>\n
a teraz pos\u0142uchaj piosenki. pos\u0142uchaj, kropka. nic wi\u0119cej (teoretycznie) nie mo\u017cesz zrobi\u0107. nasze prawo (cho\u0107 nie obyczaj) nie pozwala jej sobie przyw\u0142aszczy\u0107 czy rozmno\u017cy\u0107. ale w wielu miejscach na ziemi nie chroni jej zupe\u0142nie nic. mo\u017cna j\u0105 tam skopiowa\u0107, wystawi\u0107 na straganie albo w sieci. piosenk\u0119 si\u0119 kopiuje, bo jest, bo nikt nie obroni autora, bo jest \u0142adna. ani obyczaj ani prawo nie obj\u0119\u0142y jej ochron\u0105, autorzy \u015bpiewaj\u0105 tam zbyt cienko.<\/p>\n
gdzie\u015b broni si\u0119 kr\u00f3w, gdzie indziej \u2013 piosenek. kraje, w kt\u00f3rych chroni si\u0119 krowy, nazywamy trzecim \u015bwiatem i \u017cyczymy rozwoju; te, w kt\u00f3rych chronione s\u0105 piosenki, to kraje ju\u017c rozwini\u0119te.<\/p>\n
to, \u017ce autor ma jakie\u015b prawa, a krowa \u2013 nie, to kwestia balansu si\u0142. etyka i obyczaj zale\u017c\u0105 od lokalnego uk\u0142adu widzi-mi-si, ale te\u017c od gry pomi\u0119dzy jednym a drugim (cho\u0107 w ko\u0144cu to obyczaj zwykle wygrywa). w prawie jest tyle absolutu, ile wsp\u00f3lnie wypili go ustawodawcy i lobby\u015bci. prawo i etyka to wypadkowa przepychanki \u2013 na przyk\u0142ad mi\u0119dzy obro\u0144cami krowy a jej konsumentami i hodowcami. ile dywizji maj\u0105 krowy? a ilu prawnik\u00f3w? a ksi\u0119\u017cy? (bramini si\u0119 nie licz\u0105)<\/p>\n
krowy rzadko zostaj\u0105 producentami i kiepsko lobbuj\u0105, w ka\u017cdym razie w krajach rozwini\u0119tych. gdyby to krowy \u015bpiewa\u0142y piosenki, prawo autorskie istnia\u0142oby tylko w Indiach. who would care.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
we\u017a krow\u0119. przy\u0142\u00f3\u017c do jej g\u0142owy pistolet pneumatyczny, poci\u0105gnij za spust. wypatrosz, uw\u0119d\u017a, sprzedaj, zjedz. je\u015bli tylko dochowasz wymog\u00f3w sanitarnych i dostaniesz odpowiednie zezwolenie \u2013 mo\u017cesz to zrobi\u0107. u nas \u2013 tak. w Indiach ju\u017c nie, tam jest to nieetyczne i nielegalne, je\u015bli ci\u0119 z\u0142api\u0105, to wyl\u0105dujesz w kiciu i opisz\u0105 ci\u0119 gazety. u nas […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1716","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ciagi-slow"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1716"}],"version-history":[{"count":44,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1778,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716\/revisions\/1778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}