{"id":5088,"date":"2012-01-09T10:09:48","date_gmt":"2012-01-09T09:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/?p=5088"},"modified":"2012-01-09T15:05:48","modified_gmt":"2012-01-09T14:05:48","slug":"bedzie-rzez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/2012\/01\/bedzie-rzez\/","title":{"rendered":"b\u0119dzie rze\u017a"},"content":{"rendered":"

jestem w Tana Toraja, prawie w \u015brodku Celebesu, obecnie Sulawesi, tej \u015bmiesznej wyspy w kszta\u0142cie rozgwiazdy pod suszark\u0105. \u017cycie w Tana Toraja kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 \u015bmierci.<\/p>\n

\"20120109<\/p>\n

kiedy cz\u0142owiek umrze, zawijaj\u0105 go w tkanin\u0119 i k\u0142ad\u0105 pod tongkonanem<\/a>, czyli domem na wysokich palach o charakterystycznym dachu, albo, podobno, nak\u0142uwaj\u0105 i nasycaj\u0105 p\u0142ynem mumifikuj\u0105cym – i pozostawiaj\u0105 cz\u0142owieka w domu. tam czeka, a\u017c rodzina zbierze pieni\u0105dze na w\u0142a\u015bciwy pogrzeb, a to mo\u017ce zaj\u0105\u0107 miesi\u0105ce, lata… w tym czasie rezyduje, przyjmuje go\u015bci, kontroluje sytuacj\u0119. pogrzeb to wielka uczta, tym wi\u0119ksza, im wi\u0119kszy cz\u0142owiek, w wymiarach pozafizycznych naturalnie, mo\u017ce trwa\u0107 kilka dni, gromadzi\u0107 kilka tysi\u0119cy ludzi. bawo\u0142y walcz\u0105 ku uciesze, potem si\u0119 je hojnie szlachtuje (najcenniejsze s\u0105 albinosy<\/a>). morduje si\u0119 te\u017c liczne \u015bwinie, a wszystko to dla ukojenia duszy zmar\u0142ego. jego samego przenosi si\u0119 do sta\u0142ego grobu wyci\u0119tego w skale, razem z wieloma kosztowno\u015bciami. przy wej\u015bciu stawia si\u0119 tau-tau<\/a>, czyli rze\u017ab\u0119 go wyobra\u017caj\u0105c\u0105. niekt\u00f3rych chowa si\u0119 w drewnianych trumnach zawieszonych na klifach albo drzewach; po jakim\u015b czasie trumny si\u0119 rozpadaj\u0105, a ko\u015bci \u2013 wysypuj\u0105<\/a>, ale wci\u0105\u017c si\u0119 je odwiedza.<\/p>\n

\"20120109<\/p>\n

Torad\u017canie zachowali obyczaje funeralne, mimo \u017ce s\u0105 \u017carliwymi chrze\u015bcijanami, g\u0142ownie protestantami, ale raczej z jednego z ostatnich nabor\u00f3w. fala nawr\u00f3ce\u0144 z kult\u00f3w animistycznych zbieg\u0142a si\u0119 z ofensyw\u0105 islamskich s\u0105siad\u00f3w 50 lat temu.<\/p>\n

masowa destrukcja d\u00f3br przy okazji celebrowania \u015bmierci mo\u017ce si\u0119 nam, przecie\u017c racjonalnym Europejczykom, wydawa\u0107 dziwna, ale po sekundzie zastanowienia ju\u017c nie. nieracjonalna rozrzutno\u015b\u0107 jako zachowanie magiczne (lub buduj\u0105ce presti\u017c) znana jest wsz\u0119dzie, kult \u015bmierci to te\u017c sprawa cz\u0119sta, rzadkie jest chyba tylko po\u0142\u0105czenie. chocia\u017c, jak by si\u0119 przej\u015b\u0107 po polskich cmentarzach…<\/p>\n

i to si\u0119 rzuca na j\u0119zyk: je\u015bli jeste\u015b ekspertem od cierpienia, musisz umie\u0107 to wyrazi\u0107. podobno maj\u0105 tu wielkie bogactwo s\u0142\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych stopnie smutku, czyli zupe\u0142nie inaczej ni\u017c Inuici ze \u015bniegiem. mo\u017ce by\u0107, \u017ce dzi\u0119ki tej umiej\u0119tno\u015bci wyra\u017cania s\u0105 tak przyja\u017ani i zrelaksowani.<\/p>\n

ale przecie\u017c czasy si\u0119 zmieniaj\u0105. Torad\u017canie studiuj\u0105, pracuj\u0105, zak\u0142adaj\u0105 rodziny nawet w samej Jakarcie. jak im si\u0119 tam umiera? co z cia\u0142em, co z dusz\u0105?<\/p>\n

konkluzja jest taka, \u017ce rozpuszczam wici i mo\u017ce uda mi si\u0119 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w takiej uroczysto\u015bci. ludzie z zewn\u0105trz s\u0105 mile widziani, trzeba przynie\u015b\u0107 podarki – najlepiej papierosy.<\/p>\n

\"20120109-172950.jpg\"<\/p>\n

b\u0119dzie jak w tytule.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

jestem w Tana Toraja, prawie w \u015brodku Celebesu, obecnie Sulawesi, tej \u015bmiesznej wyspy w kszta\u0142cie rozgwiazdy pod suszark\u0105. \u017cycie w Tana Toraja kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 \u015bmierci. kiedy cz\u0142owiek umrze, zawijaj\u0105 go w tkanin\u0119 i k\u0142ad\u0105 pod tongkonanem, czyli domem na wysokich palach o charakterystycznym dachu, albo, podobno, nak\u0142uwaj\u0105 i nasycaj\u0105 p\u0142ynem mumifikuj\u0105cym – i pozostawiaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[136],"class_list":["post-5088","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wycieczki","tag-1112-indonezja"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5088"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5099,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5088\/revisions\/5099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vontrompka.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}